تبعیض جنسیتی چیست؟

راهکارهای کاهش تبعیض جنسیتی

0 109

در حالی که پیشرفت های زیادی در جهان در راستای برابری جنسیتی و توانمند سازی زنان تحت اهداف توسعه هزاره (از جمله دسترسی برابر به آموزش ابتدایی دختران و پسران) به دست آمده است، اما هنوز هم زنان و دختران زیادی وجود دارند که مورد تبعیض جنسیتی و خشونت قرار می گیرند. ارائه دسترسی برابر به آموزش و پرورش، مراقبت های بهداشتی، کار شایسته و نمایندگی در فرایندهای تصمیم گیری سیاسی و اقتصادی، از اهداف برابری جنسیتی است.

تبعیض جنسیتی چیست؟

تبعیض جنسیتی یعنی که مردان و زنان برابر نیستند و این عقیده بر زندگی افراد تاثیر می گذارد. این اختلافات ناشی از تمایز در زیست شناسی، روانشناسی و هنجارهای فرهنگی است. مطالعات نشان می دهد که تبعیض در بسیاری از جنبه های مختلف زندگی از جمله تحصیل، امید به زندگی، شخصیت، منافع، زندگی خانوادگی، شغل و وابستگی های سیاسی وجود دارد.

برابری جنسیتی نه تنها از حقوق اساسی بشر است بلکه یکی از پایه های اصلی برای جهانی صلح آمیز، مرفه و پایدار است. اما سالانه از هر 5 زن و دختر بین سنین 15 تا 49 ساله، 1 نفر مورد تبعیض و خشونت فیزیکی و جنسی قرار می گیرند و در حال حاضر 49 کشور قانون حمایت از خشونت خانگی زنان ندارند. نابرابری جنسیتی در بین فرهنگ ها متفاوت است.

اهداف عدالت جنسیتی

  • متوقف شدن انواع تبعیض علیه زنان و دختران در همه جای جهان
  • از بین بردن انواع خشونت علیه زنان و دختران در حوزه های عمومی و خصوصی، از جمله قاچاق، جنسیت و دیگر انواع استثمار
  • از بین بردن تمام عرف های مضر مانند ازدواج زودرس و اجباری و ختنه جنسی در زنان
  • ارائه خدمات عمومی، زیرساخت ها و سیاست های حمایت اجتماعی و ارتقاء مسئولیت های مشترک در خانواده و خانواده
  • مشارکت کامل و موثر زنان و فرصت های برابر برای رهبری در تمام سطوح تصمیم گیری در زندگی سیاسی، اقتصادی و عمومی
  • دسترسی جهانی به سلامت جنسی و باروری و حقوق باروری
  • انجام اصلاحات برای دادن حقوق زنان به منابع اقتصادی، دسترسی به مالکیت و کنترل زمین و دیگر اشکال ملک، خدمات مالی، ارث و منابع طبیعی، مطابق با قوانین ملی
  • استفاده از فناوری های توانمند، به ویژه فناوری اطلاعات و ارتباطات، برای ترویج توانمندسازی زنان
  •  تصویب و تقویت سیاست های صحیح و قوانین قابل اجرا برای ارتقای برابری جنسیتی و توانمندسازی همه زنان و دختران در تمام سطوح
تبعیض جنسیتی
تبعیض جنسیتی

10 نمونه از نابرابری جنسیتی

نابرابری جنسیتی یک مانع بزرگ برای توسعه انسانی است. دختران و زنان از سال 1990 گام های بزرگی برداشته اند، اما هنوز حقوق انسانی کامل را به دست نیاورده اند. تلاش برای برابری جنسیتی مبارزه ای مداوم برای مردان و زنان در سراسر جهان است. جنبه های بسیاری از نابرابری جنسیتی وجود دارد که مردان هرگز به آن توجه نمی کنند، اما به طور مداوم سلامت روان و فرصت های زنان را تحت شعاع قرار می دهد. در اینجا 10 نمونه نابرابری جنسیتی موجود در زندگی روزمره زنان در سرتاسر جهان را لیست کرده ایم.

امید به زندگی نوزادان:

در هند و چین، دو کشور پرجمعیت جهان، اطلاعات قابل توجهی وجود دارد که نشان دهنده ی یک مشکل نامطلوب برای دختران زیر پنج سال است. در چین میزان مرگ و میر نوزادان دختر 7 درصد بالاتر از پسران است و در هندوستان یک مطالعه انجام شده نشان داد که خطر مرگ در میان سنین یک تا پنج سال دختران 75 درصد بیشتر از پسران است.

دسترسی به مراقبتهای قبل از زایمان و مرگ و میر مادران:

تا سال 2017، در کشورهای در حال توسعه 1.6 میلیارد زن در سن باروری وجود داشت. از 127 میلیون زن که در سال 2017 زایمان کرده اند، فقط 63 درصد مراقبت های قبل از زایمان دریافت کرده و تنها 72 درصد آنها در یک مرکز بهداشتی زایمان کرده اند. همچنین در میان زنانی که در دوران بارداری یا زایمان نیاز به مراقبت پزشکی داشته اند، تنها یک تا سه درصد مورد حمایت قرار گرفته اند.

آموزش و پرورش:

در کمتر از 40 درصد از کشورها، تحصیلات برابر بین دختران و پسران وجود دارد. با دستیابی به امکان تحصیلات ابتدایی و متوسطه در بزرگسالان، ممکن است بیش از 420 میلیون نفر از فقر خارج شوند. این امر بیشترین تأثیر را بر زنان و دخترانی دارد که هیچوقت به مدرسه نرفته اند.

حتی در برخی کشورها دختران در مدرسه نیز تبعیض جنسیتی را تجربه می کنند. در برخی موارد دختران در معرض خطر خشونت جنسی، آزار و اذیت در مدرسه قرار می گیرند. خشونت در مدرسه یکی از موانع اصلی برای تحصیلات عالی و حق تحصیل دختران است.

بی سوادی:

حدود 774 میلیون نفر بزرگسال بی سواد در جهان وجود دارد که دو سوم آنها زنان هستند. در این آمار حدود 123 میلیون جوان مسلمان هستند که 61 درصد آنها دختران می باشند. البته سهم زنان در جمعیت بی سواد در 20 سال گذشته کاهش یافته است. بی سوادی نه تنها بر زنان، بلکه بر فرزندان آنها نیز تاثیر می گذارد. یک کودک متولد شده از یک مادر باسواد، امید به زندگی بیشتری دارد.

استقلال اقتصادی:

افزایش مشارکت زنان در نیروی کار موجب رشد اقتصادی سریعتر می شود، اما زنان در بازار کار همچنان نابرابر با مردان هستند. در سال 2013، نسبت اشتغال مردان به جمعیت 72.2 درصد بود، در حالی این رقم در زنان 47.1 درصد بود و زنان همچنان فقط 60-75 درصد از دستمزد مردان را در سطح جهانی را دریافت می کنند. برآورد شده اگر شکاف مشارکت مشاغل میان مردان و زنان بسته شده باشد، درآمد زنان می تواند در سطح جهانی تا 76 درصد افزایش یابد که این باعث افزایش ارزش جهانی به 17 تریلیون دلار می شود.

زنان همچنین مسئولیت های غیر از کار و شغل را بر عهده دارند. زنان یک تا سه ساعت بیشتر نسبت به مردان کار خانه می کنند. زمان اختصاص داده شده به این وظایف بدون پرداخت درآمد، بر مشارکت زنان در نیروی کار و توانایی آنها برای ایجاد استقلال اقتصادی تاثیر می گذارد.

خشونت علیه زنان، حمله جنسی و تجاوز به عنف:

تاثیر تجاوز جنسی بر سلامت روان نتایج حیرت انگیزی بر ثبات و معیشت زنان دارد. زناني كه در معرض خشونت جنسی قرار دارند، در مقایسه با زنانی که آن را تجربه نکرده اند، دو برابر احتمال سقط جنين، دو برابر احتمال افسردگي و در برخي مناطق 1.5 برابر احتمال ابتلا به HIV را دارند.

شیوع تجاوز جنسی و خشونت علیه زنان عمیق و سیستمیک است و یکی از مهمترین نمونه های بارز نابرابری جنسیتی است. در سراسر جهان، از هر 10 دختر 1 نفر (حدود 120 میلیون دختر) تجربه جنسی اجباری و یا یک عمل مجرمانه جنسی را در طول عمر خود داشته اند.

ختنه:

امروزه حداقل 200 میلیون زن و دختر  از این عمل زخم خورده اند. این دختران اغلب قبل از 5 سالگی ختنه شده اند. ختنه معمولا بدون بی حسی مناسب صورت می گیرد که درد و خونریزی شدیدی دارد. ختنه علاوه بر از بین بردن لذت جنسی در زنان، عفونت های دستگاه تناسلی و عفونت های دستگاه ادراری را به همراه دارد.

ازدواج کودکان:

امروزه تقريبا 750 ميليون زن و دختر زنده وجود دارند که قبل از 18 سالگی ازدواج کرده اند و مورد خشونت خانگی قرار گرفته اند. اغلب این افراد بارداری های زودرس را نیز تجربه کرده اند. ازدواج زودرس یکی از نمونه های ویرانگر نابرابری جنسیتی است، زیرا فرصت های زنان و توانایی آنها در دستیابی به توانایی فردی خود را نابود می کند.

قاچاق انسان:

حدود 71 درصد از کل قربانیان قاچاق انسان در سراسر جهان را زنان و دختران تشکیل داده اند. از هر 4 کودک قاچاق شده، 3 نفر دختر هستند که 75 درصد آنها به منظور استثمار جنسی ربوده می شوند.

نمایندگی در دولت:

شواهد نشان می دهد که زنان در موقعیت های رهبری و تصمیم گیری سیاسی می توانند باعث بهبود سیستم هایی که در آن کار می کنند، شوند. اما هر ساله درصد کمی از نمایندگان دولت و مجلس را زنان تشکیل می دهند.

این 10 مورد از نمونه هایی است که نشان می دهد زنان همچنان در معرض ظلم، سوء استفاده و غفلت قرار دارند. حقوق زنان حقوق بشر است و بر هر فرد در هر جامعه تأثیر می گذارد.

شاخص تبعیض جنسیتی (GII)

GII یک شاخص نابرابری جنسیتی است. این شاخص نابرابری جنسیتی را در سه جنبه مهم

  • توسعه انسانی
  • سلامت باروری ، مرگ و میر مادران و نرخ تولد
  • توانمندسازی (با توجه به نسبت صندلی های پارلمانی اشغال شده توسط زنان – نسبت دختران بالای 25 سال با حداقل آموزش متوسطه؛ وضعیت اقتصادی، مشارکت در بازار کار و … )

اندازه گیری می کند. بدین ترتیب GII بالاتر عدم تساوی حقوق زن و مرد و بیشتر از دست دادن رشد انسانی را نشان می دهد.

تبعیض جنسیتی در ایران

در ایران نیز همچون کشورهای دیگر تبعیض جنسیتی وجود دارد. با توجه به آمار جذب نیروی کار زنان 20 درصد از خاورمیانه و شمال آفریقا کمتر است و زنان معمولا حقوق کمتری از مردان دریافت می کنند. البته برخی کارشناسان عقیده دارند که علت دستمزد پایین به دلایل اقتصادی، خلاهای قانونی، توقع پایین زنان، مهارت و سابقه کار می باشد. بیکاری در زنان ایرانی دو برابر مردان است. البته در چند سال گذشته میزان جذب نیروی زنان در ایران افزایش یافته است.

راهکارهای کاهش تبعیض جنسیتی

نابرابری جنسیتی در بسیاری از جوامع در سراسر جهان یافت می شود. یک دیدگاه جامعه شناختی به ما یادآوری می کند که نابرابری جنسیتی ترکیبی پیچیده از عوامل فرهنگی و ساختاری است که باید مورد توجه قرار گیرد. برای کاهش نابرابری جنسیتی سیاست ها و اقدامات گوناگونی وجود دارد. این اقدامات عبارتند از:

  • والدین و دیگر بزرگسالان باید برابری دختر و پسر در خانه را رعایت کنند
  • افزایش آگاهی عمومی از  پیامدهای تجاوز جنسی، آزار جنسی و پورنوگرافی.
  • افزایش بودجه مراکز بحران و سایر خدمات برای حمایت از دختران و زنان مورد تجاوز جنسی قرار گرفته
  • تساوی حقوق زن و مرد در ازدواج و جلوگیری از ازدواج کودکان
  • اجرای قوانین موجود در برابر تبعیض در زمینه اشتغال جنسیتی
  • افزایش بودجه دولتی برای فعال کردن والدین و به خصوص مادران در خارج از منزل بدون به خطر افتادن رفاه فرزندان
  • افزایش روحیه و تلاش های دیگر برای افزایش تعداد زنان در مشاغل سنتی و نهادهای رهبری سیاسی.

تبعیض جنسیتی پیامدهای نامطلوبی برای زنان و دختران دارد. این پیامدها بر سلامت روحی افراد و همچنین سلامت جامعه تاثیر مستقیم دارد. در مواردی همچون خشونت جنسی، ازدواج های زودرس و … افراد به یک روان درمانگر و روانشناس و یا مشاوره خانواده نیاز دارند. گروه مشاوره نیک همراه با مشاوره های حضوری، آنلاین و تلفنی کمک موثری به افراد در کاهش بحران های زندگی می باشد.

021-28424894

ارسال دیدگاه

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.